Practical Action/Banana chips/mr

ही तांत्रिक माहिती बांगलादेशातील बचत गट या स्वयंसेवी संस्थेसाठी स्विट केळी चिप्स प्रकल्प कसा वाटू शकतो याच्या तपासणीवर आधारित आहे.
केळी चिप्सचे अनेक प्रकार आहेत:
- केळी अंजीर - ही केळी आहेत ज्याचे तुकडे केले जातात आणि नंतर उन्हात किंवा कृत्रिम मार्गाने वाळवले जातात.
- सेव्हरी केळी चिप्स - हे केळीचे तुकडे आहेत जे थोड्या काळासाठी (उदा. 5-6 तास) जोपर्यंत त्यांना थोडासा रबरी पोत येईपर्यंत वाढवले जाते. केळीमध्ये पाण्याचे प्रमाण वेगवेगळे असल्याने सुकण्याची अचूक वेळ सांगणे कठीण आहे. अशा परिस्थितीत चाचणी आणि त्रुटीद्वारे चाचणी करणे चांगले आहे. वाळल्यानंतर, काप सोनेरी तपकिरी रंग येईपर्यंत गरम तेलात तळले जातात. जास्तीचे तेल काढून टाकण्यासाठी ते काढून टाकले जातात आणि नंतर विविध मसाल्यांनी चव दिली जातात.
- गोड केळी चिप्स - हे केळीचे तुकडे आहेत जे एकतर भिजवलेले आहेत किंवा मजबूत साखरेच्या पाकात किंवा मधात बुडवले आहेत.
केळीच्या चिप्स हे बटाटा चिप्ससारखेच कुरकुरीत स्नॅक फूड आहेत. बहुतेक उत्पादक वाळवंटातील केळींऐवजी केळी वापरतात. चिप्स साधारणपणे पिकलेल्या फळांच्या खाली तेलात तळून बनवल्या जातात.
बांगलादेशच्या अनेक भागात हिरवी केळी उपलब्ध आहेत. ANAS केळीचे दोन प्रकार आहेत. एक प्रकार लहान स्टेमसह जाड आणि लहान आहे. शेवट एका बारीक बिंदूवर येतो. या केळ्याची त्वचा मऊ असते. दुसरा प्रकार लांब दांड्यासह लांब आणि पातळ असतो. केळीचा शेवट दाट असतो; ते एका बिंदूपर्यंत कमी होत नाही. त्वचा कडक आणि पातळ आहे. केळीचा दुसरा प्रकार (लांब प्रकार) पसंत केला जातो.
केळीच्या चिप्सची बाजारपेठ प्रामुख्याने शालेय वयातील मुले मानली जाऊ शकते. लेबल, डिझाइन आणि प्रचारात्मक साहित्य देखील या गटाला लक्ष्य केले जाऊ शकते.
प्रिझर्वेटिव्ह्ज / ॲडिटीव्ह्ज
प्रिझर्व्हेटिव्ह म्हणजे असा कोणताही पदार्थ जो अन्नामध्ये घातल्यास त्याचे खराब होण्यास प्रतिबंध करतो किंवा थांबवतो. ॲडिटिव्ह्ज उत्पादनाला पोत, चव आणि रंग देतात.
- संरक्षक : सल्फर डायऑक्साइड, कार्बन डायऑक्साइड, बेंझोइक ॲसिड, एस्कॉर्बिक ॲसिड आणि सायट्रिक ॲसिड.
- ब्लँचिंग : बदलत्या कालावधीसाठी 95 डिग्री सेल्सिअस तापमानात उत्पादन पाण्यात बुडवणे समाविष्ट आहे. तापमान आणि कालावधी प्रजाती, त्याची परिपक्वता आणि आकार यावर अवलंबून असते.
- सल्फाइट्सचा वापर : सोडियम, पोटॅशियम आणि कॅल्शियमचे द्वि-सल्फाइट. सोडियम आणि पोटॅशियमचे मेटा बिसल्फाइट्स.
- सोडियम बायकार्बोनेटचा वापर : सोडियम बायकार्बोनेट
- आम्लता आणि pH : आम्लता हायड्रोजन आयन एकाग्रतेच्या संदर्भात व्यक्त केली जाऊ शकते, जर त्याचे हायड्रोजन आयन एकाग्रता 10 पेक्षा जास्त असेल तर द्रावण अम्लीय म्हणून वर्णन केले जाते. जर हायड्रोजन आयन एकाग्रता 10 पेक्षा कमी असेल तर द्रावण मूलभूत आहे. म्हणजे pH = -log (एच)
- एन्झाईम्स : एन्झाईम्समुळे खाद्यपदार्थ खराब होऊ शकतात, ते विशिष्ट उत्पादने तयार करण्यासाठी किंवा विशिष्ट उत्पादनांची वैशिष्ट्ये सुधारण्यासाठी अन्न प्रक्रियेमध्ये देखील वापरले जाऊ शकतात.
- पाण्याची क्रिया : जेव्हा पाणी उपलब्ध असते तेव्हाच सूक्ष्म जीव वाढतात. अन्नामध्ये पाण्याची उपलब्धता किती प्रमाणात आहे हे व्यक्त करण्यासाठी जल क्रियाकलाप aw ची रचना केली गेली आहे.
- रॅनसिडिटी : अन्नपदार्थाच्या साठवणुकीतील प्रमुख समस्यांपैकी एक, लिपिड्समध्ये होणारे बदल सामान्यतः रॅन्सिडिटी म्हणून ओळखले जातात.
केळी चिप्स प्रक्रिया
काही कमी शिजले जाऊ नयेत आणि इतर जास्त शिजले जाऊ नयेत म्हणून ते अगदी जाडीत कापले जाणे महत्वाचे आहे. हे करण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे हाताने भाजी स्लायसर (सामान्यत: रेस्टॉरंट्स आणि हॉटेल्समध्ये वापरला जातो) किंवा मोठ्या प्रमाणात हॅम आणि बेकन कापण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या फिरत्या स्लायसरसह.
कच्चा माल :
- हिरवी केळी, अनाज (लांब प्रकार)
- भाजी तेल
साहित्य :
- फूड कलर लिंबू-पिवळा, फूड ग्रेड.
- सामान्य मीठ सोडियम क्लोराईड
- मीठ बीट करा
- मसाले तिखट, जिरेपूड.
बेरीज :
- सोडियम मेटाबायसल्फाइट
उपकरणे/भांडी :
- तळण्याचे पॅन
- तळण्याचे चमचे. चहाचा चमचा
- स्लायसर
- प्लास्टिकची वाटी
- चाकू
- शिल्लक (ट्रिपल बीम)
- शिल्लक क्षमता - 3 किलो
- पडदा
- कापूस टॉवेल
- थर्मामीटर
- चुला

ही उत्पादने तुलनेने कमी पातळीचे तंत्रज्ञान वापरतात आणि त्यांना फारच कमी उपकरणे लागतात, तथापि, विपणनाची मर्यादा आहे. केळी बहुतेकदा ताज्या अवस्थेत वापरली जातात. त्यामुळे केळी उत्पादनांची विक्री करण्यासाठी काही अत्यंत प्रभावी विपणन आवश्यक आहे.
श्रीलंकेत केळीच्या चिप्सची विक्री स्नॅक फूड म्हणून केली जात असे जे जेवणापूर्वी पेयांसह सेवन केले जाते. आणखी एक उदाहरण म्हणजे मिठाई आणि स्नॅकफूडसाठी आरोग्यदायी पर्याय म्हणून विकल्या जाणाऱ्या वाळलेल्या आणि चवीच्या चिप्सचे आणि शालेय मुलांसाठी मोठ्या प्रमाणावर उद्देश आहे. ही उदाहरणे दाखवतात की केवळ तंत्रज्ञान योग्य असणे महत्त्वाचे नाही तर विपणन हे एक महत्त्वाचे क्षेत्र आहे. त्यामुळे उत्पादनापूर्वी या उत्पादनांच्या बाजारपेठेचे मूल्यांकन करणे आणि अपेक्षित मागणीचे मूल्यांकन करणे खूप महत्वाचे आहे.
संदर्भ आणि पुढील वाचन
केळी बिअर ( प्रॅक्टिकल ॲक्शन टेक्निकल ब्रीफ ) [१] : केळी फूड चेन नंबर २१, जुलै १९९७, आयटीडीजी: ट्रॅडिशनल फूड्स: प्रोसेसिंग फॉर प्रॉफिट द्वारे पी. फेलो, आयटी पब्लिकेशन्स, १९९७: प्रॅक्टिकल ॲक्शन बांगलादेशने यावर एक पुस्तिका तयार केली आहे. बंगालीमध्ये हिरव्या केळी चिप्सचे उत्पादन