Are You Ready?/Tsunamis/तुम्ही तयार आहात का? / त्सुनामी
त्सुनामी (उच्चार: सू-ना-मीस), ज्यांना भूकंपाच्या सागरी लाटा (चुकीने 'भरती-ओहोटीच्या लाटा' म्हटले जाते) असेही म्हणतात, या पाण्याखालील भूकंप, भूस्खलन, ज्वालामुखीचा उद्रेक किंवा उल्कापात यांसारख्या हालचालींमुळे निर्माण होणाऱ्या प्रचंड लाटांची एक मालिका आहे. त्सुनामी खुल्या महासागरात ताशी शेकडो मैल वेगाने प्रवास करू शकते आणि १०० फूट किंवा त्याहून अधिक उंचीच्या लाटांसह जमिनीवर आदळू शकते.
त्सुनामीचा उगम ज्या भागातून होतो, तिथून लाटा सर्व दिशांना पसरतात. एकदा लाट किनाऱ्याजवळ पोहोचली की, तिची उंची वाढते. किनारपट्टीची भूरचना आणि समुद्राच्या तळाचा आकार लाटेच्या आकारावर परिणाम करतो. एकापेक्षा जास्त लाटा असू शकतात आणि त्यानंतरची लाट आधीच्या लाटेपेक्षा मोठी असू शकते. म्हणूनच एका किनाऱ्यावरची छोटी त्सुनामी काही मैल दूर एक प्रचंड मोठी लाट बनू शकते.
सर्व त्सुनामी संभाव्यतः धोकादायक असतात, जरी त्या धडकणाऱ्या प्रत्येक किनारपट्टीचे नुकसान करतीलच असे नाही. त्सुनामी अमेरिकेच्या बहुतेक किनारपट्टीवर कुठेही धडकू शकते. सर्वात विनाशकारी त्सुनामी कॅलिफोर्निया, ओरेगॉन, वॉशिंग्टन, अलास्का आणि हवाईच्या किनारपट्टीवर आल्या आहेत.
भूकंपामुळे समुद्राच्या तळाची होणारी हालचाल बहुतेकदा त्सुनामी निर्माण करते. जर किनाऱ्याजवळ मोठा भूकंप किंवा भूस्खलन झाले, तर एकापाठोपाठ येणाऱ्या लाटांची पहिली लाट इशारा मिळण्यापूर्वीच काही मिनिटांत किनाऱ्यावर पोहोचू शकते. समुद्रसपाटीपासून २५ फुटांपेक्षा कमी उंचीवर आणि किनाऱ्यापासून एक मैलाच्या आत असलेल्या भागांना जास्त धोका असतो. त्सुनामीमुळे होणाऱ्या मृत्यूंपैकी बुडून मृत्यू हे सर्वात सामान्य कारण आहे. त्सुनामीच्या लाटा आणि ओसरणारे पाणी, लाटांच्या प्रभावक्षेत्रातील (रन-अप झोन) इमारतींसाठी अत्यंत विनाशकारी ठरतात. इतर धोक्यांमध्ये पूर, पिण्याच्या पाण्याचे प्रदूषण आणि गॅस वाहिन्या किंवा फुटलेल्या टाक्यांमुळे लागणाऱ्या आगी यांचा समावेश होतो.
अटी जाणून घ्या
त्सुनामीचा धोका ओळखण्यात मदत होण्यासाठी या संज्ञांशी परिचित व्हा:सूचना (Advisory) पॅसिफिक खोऱ्यात भूकंप झाला आहे, ज्यामुळे त्सुनामी निर्माण होऊ शकते.सतर्कता (Watch) त्सुनामी निर्माण झाली आहे किंवा होण्याची शक्यता आहे, परंतु सतर्कता स्थितीतील भागापर्यंत पोहोचायला किमान दोन तासांचा प्रवास लागेल.इशारा (Warning) त्सुनामी निर्माण झाली आहे किंवा होण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे नुकसान होऊ शकते; म्हणून, इशारा दिलेल्या भागातील लोकांना स्थलांतर करण्याचा जोरदार सल्ला दिला जात आहे.
ऐतिहासिकदृष्ट्या त्सुनामी आलेल्या अमेरिकेच्या किनारपट्टीच्या भागांचा नकाशा. त्सुनामी दरम्यान संरक्षणात्मक उपाययोजना करा. तुमच्या परिसरात त्सुनामी येण्याची शक्यता असल्यास तुम्ही काय करावे यासाठी खालील मार्गदर्शक तत्त्वे आहेत:
- जर भूकंप झाला आणि तुम्ही किनारपट्टीच्या भागात असाल, तर त्सुनामीचा इशारा आहे का हे जाणून घेण्यासाठी तुमचा रेडिओ चालू करा.
- ताबडतोब आतल्या उंच जागेवर जा आणि तिथेच थांबा.
सावधानता - जर किनाऱ्यापासून दूर पाण्याची पातळी लक्षणीयरीत्या कमी होत असल्याचे दिसले, तर हा निसर्गाचा त्सुनामीचा इशारा आहे आणि तो गांभीर्याने घेतला पाहिजे. तुम्ही ताबडतोब दूर जावे. त्सुनामीनंतर त्सुनामीनंतरच्या कालावधीसाठी खालील मार्गदर्शक तत्त्वे आहेत:
- जोपर्यंत अधिकारी परत येणे सुरक्षित आहे असे सांगत नाहीत, तोपर्यंत पूरग्रस्त आणि नुकसान झालेल्या भागांपासून दूर राहा.
- पाण्यातील कचऱ्यापासून दूर राहा; त्यामुळे बोटी आणि लोकांच्या सुरक्षिततेचा धोका निर्माण होऊ शकतो.
स्वतःला वाचवा - आपल्या मालमत्तेला नाही. चिलीमधील मॉलिन येथील इतर सर्वांप्रमाणे, रामोन अटाला हे १९६० च्या चिली भूकंपातून वाचले होते. तथापि, त्यानंतर आलेल्या त्सुनामीमधून काहीतरी वाचवण्याचा प्रयत्न करताना त्यांनी आपला जीव गमावला. माउंट अटाला हे मॉलिनचे सर्वात श्रीमंत व्यापारी होते. शहराबाहेर, त्यांच्या मालकीचे एक कोठार आणि मॉन्टेरी पाइन वृक्षांची एक बाग होती. शहरात, त्यांच्या मालकीचा एक धक्का (पियर) आणि किमान एक मोठी इमारत होती, तसेच किनाऱ्यावरील एका गोदामात त्यांची खाजगी निवासस्थानेही होती. मॉलिनला धडकलेल्या त्सुनामीच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या लाटेच्या दरम्यान माउंट अटाला या गोदामात शिरले. ते गोदाम वाहून गेले आणि त्यांचा मृतदेह कधीच सापडला नाही. ते काय वाचवण्याचा प्रयत्न करत होते हे अस्पष्ट आहे. जे स्पष्ट आहे ते हे की, कोणतीही मालमत्ता तुमच्या जीवापेक्षा मौल्यवान नाही आणि किनाऱ्यापासून दूर उंच ठिकाणी जाणे आणि परत येणे सुरक्षित होईपर्यंत तिथेच थांबणे महत्त्वाचे आहे.
| लेखक | फेमा |
|---|---|
| परवाना | CC-BY-SA-3.0 |
| संस्था | फेमा |
| येथून पोर्ट केले | https://www.fema.gov/pdf/areyouready/basic_preparedness.pdf ( मूळ ) |
| म्हणून उद्धृत करा | फेमा (२०१०-२०२५). "तुम्ही तयार आहात का?/त्सुनामी" . ॲप्रोपीडिया . २१ सप्टेंबर, २०२६ रोजी पुनर्प्राप्त . |