Human Development Index/សន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស

សន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (HDI) គឺជាឧបករណ៍មួយដែលមានវិមាត្របី និងសូចនាករចំនួនបួន ដែលមានគោលបំណងដាក់ប្រជាជន និងសមត្ថភាពរបស់ពួកគេនៅចំកណ្តាលនៃការវាយតម្លៃការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសមួយ។ ^{[ 1 ]} នេះគឺជាការជំនួសឲ្យការផ្តោតតែលើកំណើនសេដ្ឋកិច្ចតែមួយមុខ។

សន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស (HDI) ផ្តល់នូវរង្វាស់សង្ខេបនៃសមិទ្ធផលជាមធ្យមនៃការអភិវឌ្ឍមនុស្សតាមរយៈវិមាត្រសំខាន់ៗ។ ^{[ 1 ]} វិមាត្រទាំងបីគឺ៖ ជីវិតដ៏វែងឆ្ងាយ និងមានសុខភាពល្អ (សុខភាព) ការមានចំណេះដឹង (ការអប់រំ) និងការមានកម្រិតជីវភាពសមរម្យ។ ^{[ 1 ]}

សន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស (HDI) ចាប់យកតែផ្នែកមួយនៃអត្ថន័យនៃការអភិវឌ្ឍមនុស្សប៉ុណ្ណោះ។ វាមិនអាចវាស់វែងបញ្ហាដូចជាភាពក្រីក្រ វិសមភាព សន្តិសុខ ការផ្តល់អំណាចដល់យេនឌ័រ/ពិការភាព និងអ្វីៗផ្សេងទៀត។ ^{[ 1 ]} រូបភាពពេញលេញអាចទទួលបានតែតាមរយៈការវិភាគសូចនាករ និងព័ត៌មានបន្ថែមប៉ុណ្ណោះ។ ^{[ 1 ]}

វិមាត្រទាំងបីត្រូវបានវាស់វែងដូចខាងក្រោម៖ ^{[ 1 ]} វិមាត្រសុខភាព៖ វាស់វែងដោយផ្តោតលើអាយុកាលរំពឹងទុកនៅពេលកើត។ វិមាត្រអប់រំ៖ វាស់វែងដោយមធ្យមភាគនៃឆ្នាំសិក្សាសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យដែលមានអាយុ 25 ឆ្នាំឡើងទៅ និងឆ្នាំសិក្សាដែលរំពឹងទុកសម្រាប់កុមារចាប់ពីអាយុចូលរៀន។ វិមាត្រស្តង់ដារនៃការរស់នៅ៖ វាស់វែងដោយចំណូលជាតិសរុប (GNI) ក្នុងមនុស្សម្នាក់។

• http://hdr.undp.org/en/content/human-development-index-hdi – ទំព័រដើមនៃសន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ