Stocks and flows/mr
स्टॉक्स आणि फ्लो हे सिस्टम डायनॅमिक्स मॉडेलचे मूलभूत बिल्डिंग ब्लॉक्स आहेत. जे फॉरेस्टर मूळतः त्यांना "पातळी" (साठा साठी) आणि "दर" (प्रवाहांसाठी) म्हणून संबोधतात. स्टॉक व्हेरिएबल एका विशिष्ट वेळी मोजले जाते, आणि त्या वेळी अस्तित्वात असलेल्या प्रमाणाचे प्रतिनिधित्व करते (म्हणजे, डिसेंबर 31, 2004), जे कदाचित भूतकाळात जमा झाले असेल . प्रवाह व्हेरिएबल वेळेच्या अंतराने मोजले जाते . म्हणून वेळेच्या प्रति युनिट (एक वर्ष म्हणा) प्रवाह मोजला जाईल .
स्टॉक कालांतराने आवक आणि/किंवा बहिर्वाहामुळे कमी होतो . स्टॉक फक्त प्रवाहाद्वारे बदलले जाऊ शकतात. गणितीयदृष्ट्या स्टॉकला कालांतराने प्रवाहांचे संचय किंवा एकत्रीकरण म्हणून पाहिले जाऊ शकते - स्टॉकमधून बहिर्वाह वजा करून. प्रत्येक क्षणी स्टॉकचे विशिष्ट मूल्य असते – उदा. एका विशिष्ट क्षणी लोकसंख्येची संख्या.
प्रवाह कालांतराने स्टॉक बदलतो . सामान्यतः आपण आवक (स्टॉकमध्ये जोडणे) आणि बहिर्वाह (स्टॉकमधून वजा करून) स्पष्टपणे फरक करू शकतो. प्रवाह विशेषत: ठराविक वेळेच्या अंतराने मोजले जातात – उदा., एका दिवसात किंवा महिन्यातील जन्मांची संख्या.
उदाहरणे
| "स्टॉक" | स्टॉकची संभाव्य एकके | "इनफ्लो" | "बाह्य प्रवाह" | प्रवाहाची संभाव्य एकके |
|---|---|---|---|---|
| बाथटब मध्ये पाणी | लिटर | पाणी ओतणे | पाण्याचा निचरा होत आहे | लिटर प्रति सेकंद |
| वातावरणात CO2 | टन | टन उत्सर्जित | टन जप्त केले | टन प्रतिदिन |
| बँक शिल्लक | युरो | ठेवी व्याज | पैसे काढणे | दरमहा युरो |
| लाकडाची यादी | बोर्ड पाय | येणारी लाकूड | आउटगोइंग लाकूड | दर आठवड्याला बोर्ड फूट |
| हॉटेलमधील पाहुणे | व्यक्ती | येणारे पाहुणे | पाहुणे निघत आहेत | दररोज व्यक्ती |
| लोकसंख्या | व्यक्ती | जन्म इमिग्रेशन | मृत्यूचे स्थलांतर | दर वर्षी व्यक्ती |
| विल्हेवाटीच्या ठिकाणी कचरा | टन | कचरा टाकणे | कचऱ्याचा क्षय | टन दर आठवड्याला |
| इंधन टाकी | गॅलन | इंधन भरणे | इंधन वापर | दरमहा गॅलन |
| गृहनिर्माण स्टॉक | डॉलर्स | गृहनिर्माण गुंतवणूक | गृहनिर्माण घसारा | डॉलर प्रति वर्ष |
लेखा मध्ये स्टॉक आणि प्रवाह
अशाप्रकारे, स्टॉक म्हणजे शिल्लक तारखेला (किंवा वेळेत) मालमत्तेचे मूल्य संदर्भित करते, तर प्रवाह म्हणजे लेखा कालावधी दरम्यान व्यवहारांचे एकूण मूल्य (विक्री किंवा खरेदी, उत्पन्न किंवा खर्च) संदर्भित. जर एखाद्या आर्थिक क्रियाकलापाचे प्रवाह मूल्य एका लेखा कालावधीत सरासरी स्टॉक मूल्याने विभाजित केले असेल, तर आम्ही त्या लेखा कालावधीत स्टॉकच्या उलाढालीच्या (किंवा रोटेशन) संख्येचे मोजमाप प्राप्त करतो. काही लेखा नोंदी सामान्यत: नेहमी प्रवाह (उदा. नफा किंवा उत्पन्न) म्हणून दर्शवल्या जातात, तर इतरांना स्टॉक किंवा प्रवाह (उदा. भांडवल) म्हणून दाखवले जाऊ शकते.
एखाद्या व्यक्तीकडे किंवा देशाकडे पैसा, आर्थिक मालमत्ता, दायित्वे, संपत्ती, उत्पादनाची वास्तविक साधने, भांडवल, यादी आणि मानवी भांडवल (किंवा श्रमशक्ती) यांचा साठा असू शकतो. प्रवाहाच्या परिमाणांमध्ये उत्पन्न, खर्च, बचत, कर्जाची परतफेड, निश्चित गुंतवणूक, इन्व्हेंटरी गुंतवणूक आणि श्रमिक वापर यांचा समावेश होतो. हे त्यांच्या मोजमापाच्या युनिट्समध्ये भिन्न असतात. भांडवल ही एक स्टॉक संकल्पना आहे जी नियतकालिक उत्पन्न देते जी एक प्रवाह संकल्पना आहे.
